Για το πρόγραμμα «Εξοικονομώ»

Video: Τοποθέτηση του Μάκη Παπαδόπουλου στη συνεδρίαση της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ (11/5/2025)

Εισήγηση της ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ στη συνεδρίαση της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ (10-11/5/2025)

Τα «Εξοικονομώ», όπως και η «πράσινη μετάβαση», εργαλείο κερδοφορίας για τους επιχειρηματικούς ομίλους

Τα προηγούμενα προγράμματα «Εξοικονομώ» όπως και το νέο «Εξοικονομώ 2025» παρουσιάζονται ως «λύση στην ενεργειακή φτώχεια» των λαϊκών νοικοκυριών. Η πραγματικότητα όμως είναι τελείως αντίθετη. Πρόκειται για δράσεις που όχι απλά αδυνατούν να απαντήσουν ουσιαστικά στο πρόβλημα της ενεργειακής φτώχειας των νοικοκυριών, αλλά στην πραγματικότητα το επιδεινώνουν.

Υποχρεώνουν ακόμα και τα λιγοστά λαϊκά νοικοκυριά που αφορά άμεσα, αφού η μεγάλη πλειοψηφία «βγαίνει εκτός», σε δυσβάστακτες για την πλειοψηφία ίδιες δαπάνες από το υστέρημά τους.

Οι επιδοτήσεις αυτές είναι το «δόλωμα»… πίσω από το οποίο κρύβεται ο βίαιος εξαναγκασμός εκατοντάδων χιλιάδων λαϊκών νοικοκυριών σε τεράστιες δαπάνες για να πετύχουν ικανοποιητική αξιολόγηση στα ενεργειακά πιστοποιητικά, επί ποινή εκμηδενισμού της ακίνητης περιουσίας τους, ενώ συγχρόνως το ελληνικό κράτος προχώρησε σε μεθόδους κατανομής των επιδοτήσεων που βρήκαν ωφελημένους μεγάλα τεχνικά γραφεία και εταιρείες.

Ο πραγματικός στόχος των προγραμμάτων αυτών είναι αφ’ ενός η έμμεση επιδότηση, μέσα από τις τεχνικές λύσεις στις οποίες εξαναγκάζουν (πιστοποιημένα υλικά μονώσεων, κουφώματα υψηλού κόστους κ.ά.), των μεγάλων μονοπωλιακών ομίλων που τα παράγουν, η επιτάχυνση της βίαιης απαξίωσης των επενδύσεων των λαϊκών νοικοκυριών στη θέρμανση/ψύξη και στην κατοικία γενικότερα. Ταυτόχρονα με αυτά τα προγράμματα επιχειρείται να καλλιεργηθεί ένα κλίμα αποδοχής της λεγόμενης πράσινης ανάπτυξης, συσκοτίζοντας πως το πραγματικό πρόσωπό της είναι το πανάκριβο ρεύμα, τα λεηλατημένα βουνά και δάση, η καταστροφή της μικροϊδιοκτησίας και οι επιδοτήσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ προς τους ομίλους της Ενέργειας.

Η πολιτική «επιδοτήσεων» ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων και υποδομών, όπως τα «Εξοικονομώ», εντάσσεται στη γενική πολιτική της λεγόμενης πράσινης ανάπτυξης και βρίσκει, τελικά, τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα χαμένους. Το δίλημμα που τίθεται στους εργαζόμενους, στα λαϊκά νοικοκυριά, είναι να αποφασίσουν πώς θα πληρώσουν. Αν θα δαπανήσουν δυσθεώρητα ποσά για την ενεργειακή αναβάθμιση, ένα μικρό κομμάτι της οποίας, για επικοινωνιακούς λόγους, θα καταβάλλεται μέσα από τέτοιες επιδοτήσεις ή αν θα καταβάλλουν τεράστια ποσά για να καλύπτουν το τεχνητά διογκωμένο ενεργειακό κόστος, λόγω των πανάκριβων ΑΠΕ.

Αποδεικνύεται για μια ακόμα φορά πως ο πραγματικός αντίπαλος είναι η ίδια η πολιτική της λεγόμενης πράσινης ενέργειας και της απελευθέρωσης της ενέργειας που οδηγεί σε εκτόξευση του ενεργειακού κόστους, σε διόγκωση της ενεργειακής φτώχειας των λαϊκών νοικοκυριών, σε βίαιη απαξίωση της λαϊκής μικροϊδιοκτησίας που δεν διορθώνεται, όσο και αν επιχειρείται με τέτοια προγράμματα

Το χάος με τα πολλαπλά «Εξοικονομώ» έχει κερδισμένους και χαμένους

Το νέο «Εξοικονομώ 2025» εντάσσεται στα έργα που επιδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Ωστόσο παρότι «τρέχουν» νέα προγράμματα «Εξοικονομώ» δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί και αποπληρωθεί προγράμματα προηγούμενων ετών. Το «Εξοικονομώ 2023» δεν έχει καν αρχίσει ενώ στο «Εξοικονομώ 2021», για τις υπαχθείσες αιτήσεις προβλέπεται εκ νέου παράταση, έως τις 15 Μαΐου 2025.

Στα έργα που έχουν ολοκληρωθεί και έχουν υποβληθεί όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά από τους δικαιούχους, μεγάλος αριθμός δικαιούχων και επαγγελματιών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα

«Εξοικονομώ 2021» συνεχίζουν να παραμένουν απλήρωτοι, παρότι έχουν καταβάλλει όλα τα επιμέρους έξοδα, συμπεριλαμβανομένης της καταβολής Φ.Π.Α.. Οι εκταμιεύσεις συνεχίζουν με αργό ρυθμό, καθώς έχει αποζημειωθεί μόλις το 70%-80% των δικαιούχων στα έργα που έχουν ολοκληρωθεί, δεν έχουν καταβληθεί το 20%-30% των αμοιβών των προμηθευτών, σε αρκετές περιπτώσεις, οι αμοιβές των μηχανικών είναι 100% απλήρωτες.

Όσοι εντάχθηκαν στο πρόγραμμα ή υπέβαλαν αιτήσεις, πριν 4 χρόνια, υπόκεινται σε διαρκή ταλαιπωρία. Ανεβάζουν στην πλατφόρμα τα δικαιολογητικά πέντε και έξι φορές, έχουν κληθεί να συγκεντρώσουν παραστατικά, δικαιολογητικά, βεβαιώσεις από ενεργειακούς επιθεωρητές, ελέγχους από δεύτερο ενεργειακό επιθεωρητή, έχουν καταβάλει το σύνολο του ποσού και ακόμη περιμένουν την Πολιτεία να εκταμιεύσει τα οφειλόμενα χρήματα.

Στο νέο «Εξοικονομώ 2025» εξακολουθούν να υφίστανται τα γνωστά προβλήματα:

• Διατήρηση της παράλογης κατεύθυνσης αντί να διασφαλίζεται η στατική επάρκεια των κτιρίων με κρατική ευθύνη και στήριξη να «αναβαθμίζονται» ενεργειακά κατοικίες με ζητήματα στατικότητας.
• Χαμηλός προϋπολογισμός ανά κατοικία με το πραγματικό κόστος για τη μέση κατοικία να είναι υπερπολλαπλάσιο του μέγιστου προϋπολογισμού που δικαιολογεί το πρόγραμμα.
• Δημιουργία πελατείας για τους τραπεζικούς ομίλους εφόσον τα λαϊκά νοικοκυριά αναγκάζονται να προσφύγουν στον τραπεζικό δανεισμό για να καλύψουν το κόστος του προγράμματος. Ταυτόχρονα αποκλείεται μεγάλη μερίδα χαμηλών εισοδημάτων με την πρόφαση ότι «δεν τηρούνται τα πιστοδοτικά κριτήρια». Σε πολλές περιπτώσεις νοικοκυριά της Κατηγορίας 1 μπορεί όταν απορρίπτονται να έχουν ήδη επιβαρυνθεί με δαπάνες που εξαντλούν το πενιχρό ετήσιο εισόδημά τους για ΠΕΑ και ΗΤΚ που ανέρχονται ακόμα και στο 25% του συνολικού προϋπολογισμού του Προγράμματος (μέσος όρος επιλέξμου προυπολογισμού 000 Ευρώ).
• Την ανάθεση από το κράτος και το ΤΕΕ της αξιολόγησης των αιτήσεων ένταξης σε Τεχνικές – Μελετητικές εταιρείες με ουσιαστική κατάργηση του κρατικού ελέγχου. Την ιδιωτικοποίηση του ελέγχου υλοποίησης από τις εταιρείες που διαθέτουν τους πιστοποιημένους Ενεργειακούς Επιθεωρητές.
• Την ουσιαστική μεταφορά της υλοποίησης των προγραμμάτων σε μεγάλες Τεχνικές –Μελετητικές Εταιρείες καθώς ουσιαστικά οι καθυστερήσεις εκταμίευσης χτυπούν τους δικαιούχους χαμηλότερων εισοδημάτων και πετούν εκτός επαγγέλματος τους μικρούς αυταπασχολούμενους Μηχανικούς και άλλους επαγγελματίες.

Οι δυνάμεις μας βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του αγώνα, στον αντίποδα της στήριξης των επιχειρηματικών ομίλων, διεκδικώντας:

• Την πλήρη κάλυψη των ενεργειακών αναγκών με κατάργηση της φορολογίας στα καύσιμα για τα λαϊκά νοικοκυριά, προβλέποντας επαρκείς επιδοτήσεις για όλα τα λαϊκά νοικοκυριά, μεταθέτοντας το κόστος στους ομίλους ΑΠΕ και στους πετρελαϊκούς ομίλους;
• Να αποτραπεί η απαξίωση της μικροϊδιοκτησίας των λαϊκών στρωμάτων μέσα από τα υποχρεωτικά ενεργειακά και άλλα πιστοποιητικά, που στόχο έχουν να δημιουργηθεί επενδυτικό πεδίο για τους μεγάλους ομίλους;
• Ποιοτική, ασφαλή, σύγχρονη, φθηνή και ευρύχωρη στέγη για όλους.