Δεν είναι η πρώτη φορά που η πλειοψηφία της ηγεσίας του ΤΕΕ επιχειρεί στο «βαθύ» καλοκαίρι να θεσπίσει αυστηρές εξετάσεις για την απόκτηση άδειας άσκησης επαγγέλματος. Η προηγούμενη προσπάθεια, σε συνεδρίαση της Α/ΤΕΕ τον Ιούλη του 2020, ακυρώθηκε απ’ την αγωνιστική κινητοποίηση φοιτητών & εργαζόμενων. Το ίδιο επιχείρησε και φέτος στις 22 Ιούλη 2025 η ηγεσία του ΤΕΕ σε συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής, προσπάθεια που απετράπη με την αγωνιστική παρέμβαση στην οποία κάλεσαν οι δυνάμεις της Πανεπιστημονικής Μηχανικών και φοιτητικοί σύλλογοι.
Ακολουθεί το κάλεσμα της Πανεπιστημονικής στην παράσταση διαμαρτυρίας:
Η ηγεσία του ΤΕΕ ισχυρίζεται ότι «διασώζει» διπλώματα και επαγγελματικά δικαιώματα των Μηχανικών με την αλλαγή στον τρόπο εξέτασης για την απόκτηση άδειας άσκησης επαγγέλματος. Στην ουσία υλοποιεί τη διαβάθμιση των επιπέδων σπουδών που καθορίζει το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ, επιβάλλοντας την οριστική ισοτίμηση των τριετών πτυχίων κολλεγίων με τα διπλώματα Πολυτεχνικών Σχολών μέσω της συμμετοχής όλων σε κοινές ηλεκτρονικές εξετάσεις με «ύλη» απ’ τη Βιβλιοθήκη Θεμάτων ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής του ΤΕΕ.
Οι επαγγελματικές εξετάσεις είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου υλοποιείται η πλήρης αποσύνδεση του πτυχίου από το επάγγελμα. Μέσω αυτών υλοποιείται στην πράξη η «εξίσωση – ισοπέδωση των επαγγελματικών δικαιωμάτων», όπως καθορίζει η κοινοτική νομοθεσία μέσω της Οδηγίας της Μπολώνια (2005/36), το κοινοτικό δίκαιο και η εφαρμογή του στο ελληνικό εθνικό δίκαιο που ισοπέδωσε τα επαγγελματικά και εργασιακά δικαιώματα των αποφοίτων της Ανώτατης Εκπαίδευσης στα πλαίσια της «ενιαίας αγοράς» προσόντων και πτυχίων της Ε.Ε.
Το ΤΕΕ εκτός από «μικρό υπουργείο» με προϋπολογισμό έργων 1,4 δις Ευρώ πλέον μετατρέπεται σε «φορέα πιστοποίησης» επαγγελματικών προσόντων για το σύνολο των τεχνικών επαγγελμάτων.
Η πραγματικότητα είναι ότι οι «αυστηρότερες» αρχικές εξετάσεις απόκτησης άδειας άσκησης επαγγέλματος, αποτελούν «εισαγωγικές εξετάσεις» σε ένα δια βίου κύκλο πιστοποιήσεων ανά δραστηριότητα, σε ένα επιμέρους τμήμα των κατακερματισμένων επαγγελματικών δικαιώματων κάθε ειδικότητας Μηχανικού. Οι πιστοποιήσεις αυτές θα αποκτούνται με νέες εξετάσεις με αποδεδειγμένη παρακολούθηση ακριβών σεμιναρίων και με κατοχύρωση προϋπηρεσίας (έως και 12 ετών). Ο «πιστοποιούμενος» μηχανικός θα έχει πρόσβαση μόνο σε τμήμα των αλληλοαποκλειόμενων πιστοποιήσεων, καθώς θα αποκλείεται απ’ τις υπόλοιπες λόγω νομικών περιορισμών (π.χ. «ασυμβίβαστου» των ρόλων «ελεγκτή δόμησης» έναντι του «επιβλέποντα» ή του «μελετητή»), λόγω υψηλού κόστους για τον εργαζόμενο μηχανικό ή λόγω δυσκολίας στην απόκτησης της απαιτούμενηη «εμπειρίας».
Διαχρονικό και «διαρκές» το έγκλημα της «απελευθέρωσης» του επαγγέλματος
Η «επιτυχής» απόκτηση άδειας άσκησης επαγγγέλματος απ’ τον πρώτο απόφοιτο κολλεγίου που συμμετείχε στις εξετάσεις μαζί με δύο ακόμα απόφοιτους κολλεγίων κατόπιν έκδοσης προσωρινής διαταγής και ασφαλιστικών μέτρων αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο της απονομής πλήρων επαγγελματικών δικαιωμάτων διπλωματούχων μηχανικών σε απόφοιτους 3ετών-4ετών κύκλων σπουδών.
Προηγήθηκε η ισοτίμηση των πτυχίων Κολλεγίων και «εργαστηρίων ελευθέρων σπουδών» με τα Πολυτεχνικά Διπλώματα, μέσω της απόφασης της «ανεξάρτητης» δικαιοσύνης του ΣτΕ (Απόφαση 178-9/2023).
Οι αλλεπάλληλες δικαστικές αποφάσεις «δικαίωσης» αποφοίτων κολλεγίων για την «υποχρεωτική» εγγραφή στο ΤΕΕ και την απόδοση επαγγελματικών δικαιωμάτων διπλωματούχου Μηχανικού, η προκήρυξη θέσεων εργασίας στο Δημόσιο Τομέα που εξισώνει στην πράξη τους αποφοίτους κολλεγίων με τους αποφοίτους Πολυτεχνικών Σχολών έρχονται να υλοποιήσουν στην πράξη την πολιτική της ΕΕ. Ήδη μετράμε μια δεκαπενταετία διαδοχικών νομοθετικών παρεμβάσεων και ρυθμίσεων όλων των κυβερνήσεων ΝΔ –ΣΥΡΙΖΑ -ΠΑΣΟΚ για την προσαρμογή με τις οδηγίες της ΕΕ για την «απελευθέρωση» των επαγγελμάτων και την ενιαία αγορά πτυχίων και προσόντων.
Η προειδοποιητική επιστολή που εκδόθηκε 16/12/2024 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε αυστηρή σύσταση στο ελληνικό κράτος (σχετικά με την ενδοκοινοτική αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων), να μη διενεργεί ελέγχους στους Πολιτικούς Μηχανικούς που έρχονται από αντίστοιχα «επιμελητήρια» και «επαγγελματικές-επιστημονικές» ενώσεις τους εξωτερικού, καθώς τα επαγγέλματα μηχανικού «δεν έχουν επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και ασφάλεια». Δηλώνοντας προκλητικά ότι θα διαπιστωθεί η επιστημονική επάρκεια του «μηχανικού» αν προκύψουν οι εγκληματικές συνέπειες από την αστοχία ενός έργου. Η κοινοτική σύσταση δεν αφορά τη δήθεν «διευκόλυνση» των εργαζομένων μηχανικών να μετακινηθούν μεταξύ των κρατών μελών προκειμένου να εργαστούν. Ουσιαστικά αποσκοπεί στην εξασφάλιση φθηνού «ευέλικτου» επιστημονικού εργατικού δυναμικού για τους μεγάλους εγχώριους και ξένους κατασκευαστικούς ομίλους μέσω της κινητικότητας των «μηχανικών» που έχουν διαφορετικά επίπεδα προγραμμάτων σπουδών από χώρα σε χώρα. Και θέτει προφανώς σε κίνδυνο τους κατοίκους και τους χρήστες των υποδομών – κατασκευών.
Η ΕΕ αντιμετωπίζει τις υποδομές υπό το πρίσμα της σχέσης «κόστους-οφέλους» για το κεφάλαιο και το κράτος του. Δηλωνει επίσημα ότι οι επιστημονικές μελέτες και ο τεχνικός σχεδιασμός δεν αφορούν την υγεία και ασφάλεια της κοινωνίας, είναι απλά μια διεκπεραιωτική εργασία, ένα περιττό «κόστος» το οποίο θα πρέπει να μειωθεί.
Η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων σε εφαρμογή της πολιτικής ΕΕ και ΟΟΣΑ, δίνει τη χαριστική βολή στις σπουδές, τα πτυχία, καταργεί το λαϊκό δικαίωμα στη δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση.
Ο νόμος 4957/2022 επιταχύνει τη μετατροπή του πτυχίου σε ένα απλό «προσόν», για το «καλάθι» των δεξιοτήτων και πιστοποιητικών γνώσεων, με τη δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας προγραμμάτων σπουδών μικρότερης της τετραετούς διάρκειας απ’ τα ΑΕΙ όπως και η κινητικότητα των φοιτητών μεταξύ διαφορετικών τμημάτων και αντικειμένων σπουδών.
Πώς φτάσαμε ως εδώ
Με κυβερνήσεις ΝΔ & ΣΥΡΙΖΑ στην κατεύθυνση «αυτοματοποιημένης» διαδικασίας αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας πτυχίων αποφοίτων κολλεγίων & ξένων πανεπιστημίων είχαν προηγηθεί:
• Η τροπολογία του Δεκέμβρη του 2020 του Υπουργείου Παιδείας για τη νομοθέτηση αυτοματοποιημένης διαδικασίας αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας πτυχίων αποφοίτων Κολλεγίων & ξένων Πανεπιστημίων με το δίπλωμα μηχανικού των Πολυτεχνικών Σχολών.
• Η αντίστοιχη τροπολογία στις αρχές του 2020 για την παραπέρα ισοτίμηση ιδιωτικών κολλεγίων εξωτερικού με τα ελληνικά Πανεπιστήμια εφαρμόζοντας τη βασική πτυχή των στρατηγικών στόχων της Συνθήκης της Μπολόνια.
• Ο νόμος Γαβρόγλου του ΣΥΡΙΖΑ που κατάργησε ουσιαστικά το ΣΑΕΠ αντικαθιστώντας το με ένα πιο ευέλικτο όργανο, το ΑΤΕΕΝ (Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας), για να διευκολύνει περαιτέρω την αναγνώριση πτυχίων του εξωτερικού από κολέγια, προχώρησε σε άρση της «μεταβατικής περιόδου» απλοποιώντας τις διαδικασίες ισοτίμησης.
Τρεις δεκαετίες πλέον, κάθε κυβέρνηση πρόσθετε έναν ακόμα κρίκο σε μια μακρόχρονη αλυσίδα με στόχο την «απελευθέρωση» των επαγγελμάτων, μεταξύ άλλων και του Μηχανικού, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της ΕΕ και των ομίλων. Η διαδικασία ξεκίνησε από το 1989 (οδ.89/48/ΕΟΚ) και ολοκληρώθηκε το 2005, με την οδηγία 2005/36/ΕΕ, την οδηγία Μπολκενστάιν και το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων, που ενσωματώθηκαν στην εθνική νομοθεσία. Από τότε τέθηκε το ζήτημα της αντιστοίχισης πτυχίων κάθε κατηγορίας και προσόντων αποφοίτων:
• Με τις νομοθετικές παρεμβάσεις των ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ για την «ισοτίμηση» των κολλεγίων.
• Το ΠΔ 99/2018 του Σπίρτζη για τη «Ρύθμιση του επαγγέλματος του μηχανικού με καθορισμό των επαγγελματικών δικαιωμάτων για κάθε ειδικότητα» που έφερε το «διαίρει και βασίλευε» στους επιστημονικούς συλλόγους, με συντεχνιακή αντιπαράθεση και προσφυγές στο ΣτΕ.
• Η «αναβάθμιση» των διπλωμάτων πολυτεχνείων μέσω του integrated master για τη δήθεν «υπεράσπιση» των ακαδημαϊκών τίτλων και του επαγγέλματος στην πράξη νομοθέτησε την αναγνώριση του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων και την κατάταξη των βαθμίδων εκπαίδευσης με βάση πιστωτικές μονάδες. Δηλαδή νομιμοποίησε την απόδοση των επαγγελματικών δικαιωμάτων στο επίπεδο του «Bachelor», στο επίπεδο «πτυχίου» των 3ετών ή 4ετών σπουδών (κολλεγίων, πανεπιστημίων εξωτερικού, πρώην ΑΤΕΙ).
Οι ρυθμίσεις αυτές αλληλοσυμπληρώνονται και μετατρέπουν το πτυχίο σε ένα «προσόν», που αθροίζεται στο καλάθι των προσόντων και πιστοποιητικών. Στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά πτυχίων και προσόντων «πιστοποιημένες» σπουδές Μηχανικού αποτελούν αυτές που κάθε φορά επιλέγει ο εργοδότης ανάλογα με τις ανάγκες κερδοφορίας του και όχι αυτές που διασφαλίζουν ολόπλευρη επιστημονική γνώση.
Οι κυβερνήσεις και οι επιχειρηματικοί όμιλοι θέλουν απόφοιτους τριετών, τετραετών, πενταετών σπουδών που όλοι θα ανταγωνίζονται για μια θέση εργασίας με ισοπεδωμένα δικαιώματα, θα είναι εγκλωβισμένοι σε συνθήκες ανασφάλιστης και κακοπληρωμένης δουλειάς, χωρίς κατώτερο μισθό μέσω ΣΣΕ, στο «όνομα» του μεταξύ τους ανταγωνισμού.
Αγώνας για την ανατροπή της πολιτικής κυβερνήσεων -ΕΕ για την «απελευθέρωση» του επαγγέλματος
Ο αγώνας για να καθυστερήσουν ή να ακυρωθούν οι τελικές ρυθμίσεις για την «απελευθέρωση» του επαγγέλματος, την πιστοποίηση των δραστηριοτήτων, την απαξίωση των πτυχίων μέσω της πολιτικής της ΕΕ και των ρυθμίσεων που στηρίζει το ΤΕΕ πρέπει να προσανατολιστεί στη σύγκρουση για την ανατροπή της πολιτικής του κεφαλαίου.
Παλεύουμε για τη ζωή που μας αξίζει με βάση τις σύγχρονες δυνατότητες που δίνει η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, η αλματώδης εξέλιξη της τεχνολογίας. Δεν υποστέλλουμε τη σημαία των αναγκών μας. Σήμερα υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις για την κάλυψη τους.
Διεκδικούμε:
• Κατάργηση του νόμου για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και όλων των αντιεκπαιδευτικών νόμων – καμία αναθεώρηση του άρθρου 16. Αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν παιδεία και σύγχρονες σπουδές με αύξηση τα κρατικής χρηματοδότησης.
• Κατάργηση του αντιεκπαιδευτικού νόμου πλαίσιο 4957/2022 για τα ΑΕΙ.
• Κατάργηση των εξετάσεων για την απόκτηση άδειας άσκησης επαγγέλματος, το ακαδημαϊκό δίπλωμα μοναδική προϋπόθεση για την άσκηση του επαγγέλματος.
• Κατάργηση των ρυθμίσεων εξίσωσης των πανεπιστημίων με τα ιδιωτικά κολέγια.
• Ανατροπή της πολιτικής της ΕΕ για την «απελευθέρωση» των επαγγελμάτων.
• Καμιά εφαρμογή των οδηγιών της ΕΕ, κατάργηση όλων των νόμων και ΠΔ που τις ενσωματώνουν στην εθνική νομοθεσία.
• Καμιά μετατόπιση της «τεχνικής ευθύνης» από το κράτος και την εργοδοσία στον εργαζόμενο μηχανικό.
• Ενιαίο δημόσιο δωρεάν σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης, χωρίς ταξικούς φραγμούς και αντιεπιστημονικούς διαχωρισμούς των σπουδών σε κύκλους και των ιδρυμάτων σε κατηγορίες. Να διαμορφώνει επιστήμονες με υψηλή ειδίκευση και επαγγελματική επάρκεια και γενικό μορφωτικό επίπεδο.